Language Magazine: actualiteit en trends voor taalprofessionals
De maatschappelijke kost van laaggeletterdheid (LM van 20 september 2006)
De maatschappelijke kost van laaggeletterdheid Laaggeletterdheid is een sociaal
probleem. Iedereen akkoord. Maar het is ook een economisch probleem. Twee Nederlandse
bedrijfseconomen hebben nu berekend wat dat economisch probleem kost. In harde euro's
dus.
Uit de recentste onderzoekscijfers van het VOCB (Vlaams Ondersteuningscentrum voor
de Basiseducatie) blijkt dat 15 tot 18 procent van de volwassen Vlamingen en Brusselaars
onvoldoende geletterd is om goed mee te kunnen in de samenleving. Dat zijn tussen
700.000 en 850.000 mensen die we functioneel laaggeletterd of functioneel analfabeet
noemen. We bekijken die (functionele) ongeletterdheid graag als een sociaal probleem.
Maar het is ook een economisch probleem dat de samenleving een pak geld kost. Alleen
heeft niemand enig idee van die sociale kosten.
In Nederland is laaggeletterdheid ook een probleem. Naar schatting 11% van de volwassen
Nederlanders is functioneel ongeletterd. Nu hebben twee Nederlandse bedrijfseconomen
berekend dat dat de Nederlandse samenleving een half miljard euro per jaar kost.
Henriëtte Maassen van den Brink (Universiteit Amsterdam) en Wim Groot (Universiteit
van Maastricht) hebben in opdracht van de Stichting Lezen en Schrijven onderzoek
verricht naar de maatschappelijke kosten van laaggeletterdheid.
Enkele interessante bevindingen en cijfers.
De onderzoekers hebben de invloed berekend van geletterdheid op de werkgelegenheid:
een daling van het aantal laaggeletterden met 1 procent levert een daling van de
werkloosheid met 2 procent op. Het bannen van functioneel analfabetisme zou een
jaarlijkse besparing op de uitkeringen van 456 miljoen euro betekenen. De onderzoekers
verschaffen ook inzicht in de relatie tussen geletterdheid en de lichamelijke en
geestelijke gezondheid van laaggeletterden en de gevolgen daarvan voor de gezondheidszorg:
het bannen van functioneel analfabetisme zou een jaarlijkse besparing op de gezondheidszorg
van 61 miljoen euro betekenen. Ook hebben ze de relatie tussen criminaliteit en
geletterdheid bestudeerd. Het bannen van functioneel analfabetisme zou voor politie
en justitie een jaarlijkse besparing van 19,5 miljoen euro betekenen.
(....)
Het onderzoeksmateriaal van Groot en Maassen van den Brink is niet ongeschikt voor
een vergelijking tussen Vlaanderen en Nederland. De gehanteerde basisdefinities
en basiscijfers over geletterdheid komen uit internationaal geletterdheidsonderzoek
waaraan ook België deelnam (International Adult Literacy Survey - IALS).
(....)
De voornaamste uitkomst van het IALS-onderzoek is dat functionele ongeletterdheid
in alle bestudeerde landen een omvangrijk probleem is. Dus ook in Nederland en België
die nog redelijk positief afsteken. Maar de cijfers blijven dat (1) 13% van de Belgen
en 11,5% van de Nederlanders een normale tekst niet kan begrijpen en gebruiken,
(2) 10,7% van de Belgen en 11,2% van de Nederlanders geen tabel kan lezen of geen
formulier kan invullen en dat (3) 11,9% van de Belgen en 10,8% van de Nederlanders
geen berekeningen kan uitvoeren. Zij zijn functioneel analfabeet en functioneren
daarom niet goed in de samenleving.
In Vlaanderen en Brussel is het terugdringen van de laaggeletterdheid een van de
kerntaken van de centra voor basiseducatie. In 2005 schreven zich op de centra ongeveer
25.000 mensen in voor een opleiding Nederlands (NT1) of een opleiding Rekenen /
Wiskunde of een opleiding ICT, of Maatschappijoriëntatie (MO), of Nederlands als
tweede taal (NT2), of Alfabetisering in het Nederlands als tweede taal (alfa NT2)
of voor een opstapcursus Frans of Engels. Ruim de helft van de deelnemersuren ging
naar de NT2-opleiding.
Ook de Nederlandse Taalunie publiceerde in 2004 een onderzoeksrapport over geletterdheid.
Daaruit bleek o.a. ook dat de situatie in Nederland en Vlaanderen meer overeenkomsten
kent dan verschillen.
Het uitbannen van de functionele ongeletterdheid zou belangrijke effecten hebben
op de gezondheid en de gezondheidszorg, op de criminaliteit, op de kwaliteit van het leven en op de sociale zekerheidsuitgaven. Op de welvaart dus. Het effect op
de welvaart kan in geld worden uitgedrukt.
(....)
Meer >>
Reageer U kunt uw reactie aan dit artikel toevoegen.
|
|
|
|
|