Language Magazine: actualiteit en trends voor taalprofessionals
Onkelinx dient nieuw wetsontwerp in over beëdigde vertalers en tolken
(1 van 2) (LM van
6 september 2006)
Minister van Justitie Laurette Onkelinx heeft net voor het zomerreces in de Kamer een wetsontwerp ingediend dat de voorwaarden moet regelen om beëdigde vertalers, tolken en vertalers-tolken aan te wijzen in gerechtelijke procedures. De ontwerptekst is aangepast aan het advies dat de Raad van State verstrekte over een voorontwerp van wet dat eind 2004 al door de Ministerraad was goedgekeurd. De Raad van State had een aantal principiële opmerkingen geformuleerd, maar voor de kandidaat beëdigd vertaler, tolk of vertaler-tolk verandert er niet zo veel. Als het wetsontwerp ooit kracht van wet krijgt, dan is de voornaamste nieuwigheid ten opzichte van de huidige realiteit wel dat er een Nationaal Register van Beëdigde Vertalers, Tolken en Vertalers-tolken komt.
Wat zijn dan de voornaamste aanpassingen ten opzichte van het voorontwerp van wet van eind 2004?
- SELOR - het selectiebureau van de federale overheid - zal enkel de talenkennis van de kandidaat toetsen. Kennis van deontologie of persoonlijke vaardigheden zullen niet worden getoetst. In de plaats daarvan zal een schriftelijke akkoordverklaring volstaan.
- Wie ervaring heeft met vertaal- of tolkwerk bij het gerecht of over een geschikt diploma beschikt, kan vrijgesteld worden van toetsing.
- Geregistreerde vertalers, tolken en vertalers-tolken krijgen een legitimatiekaart.
- In het nieuwe wetsontwerp staat duidelijk welke informatie het nationaal register zal bevatten.
- Een woon- of verblijfplaats in België is niet langer vereist.
- Het vereiste getuigschrift van goed zedelijk gedrag wordt vervangen door een uittreksel uit het strafregister.
- De minister van Justitie kan de opname van een kandidaat in het register niet langer afhankelijk maken van een positief veiligheidsadvies.
(Het zou immers praktisch gezien onmogelijk zijn voor de Veiligheid van de Staat om voor alle kandidaten tolken, vertalers, en vertalers-tolken een veiligheidsadvies af te leveren. Dat wil evenwel niet zeggen dat de minister geen inschrijvingen kan weigeren. En uiteraard kan ook de procureur-generaal, die de kandidaat om de eedaflegging verzoekt, in het kader van zijn controle eventueel ook informatie opvragen over een bepaalde kandidaat aan de Veiligheid van de Staat.)
Even het geheugen opfrissen.
De regeling van een statuut voor de gerechtsvertalers en -tolken is een processie van Echternach. Om niet ál te ver terug te gaan in het verleden volstaan we hier met enkele feiten van de afgelopen paar jaren.
Op 23 december 2004 keurt de federale Ministerraad al een voorontwerp van wet goed over het statuut van de beëdigde vertalers en tolken. Dat voorontwerp van wet is bij de Ministerraad ingediend door minister van Justitie Laurette Onkelinx (zie Language Magazine van 29 december 2004 voor een uitvoerige bespreking). Het voorontwerp van wet komt grotendeels overeen met een wetsontwerp dat tijdens de vorige regeerperiode al was ingediend door de toenmalige minister van Justitie Verwilghen (en trouwens ook tijdens de huidige legislatuur door twee MR-parlementsleden in een zo goed als ongewijzigde vorm van wetsvoorstel in de Kamer is ingediend).
Na de goedkeuring door de Ministerraad - eind 2004 dus - vraagt Onkelinx de Raad van State om advies. Dat advies wil ze binnen een termijn van dertig dagen hebben en het wordt haar per brief van 16 februari 2005 toegestuurd. Het daaropvolgende anderhalf jaar stellen verschillende parlementsleden van diverse strekkingen zowel in Kamer als Senaat vragen over de stand van zaken en de voortgang.
Onkelinx belooft medio maart van dit jaar nog het voorontwerp van wet "nog dit trimester terug aan de Ministerraad" voor te leggen. Maar, "de fundamentele opmerkingen gemaakt door de Raad van State zijn er de oorzaak van dat het aanpassen van het ontwerp zo veel tijd in beslag heeft genomen," aldus de minister nog. Op 13 juli laatstleden dient ze dan haar wetsontwerp in de Kamer in.
(....) Meer >>
Het voorontwerp wekte de suggestie dat de kandidaten - door SELOR - zouden worden getoetst op andere kennis dan de talenkennis. Ook de kennis van de deontologie en de persoonlijke vaardigheden die vereist zijn voor de uitvoering van hun opdracht zouden worden getoetst. Bovendien was het niet duidelijk wat daaronder allemaal moest worden verstaan.
Het aangepaste wetsontwerp stelt dat kandidaten moeten "kunnen aantonen dat zij beschikken over de kennis van de taal van de procedure en van de andere taal." Die talenkennis zal door SELOR worden getoetst en het is ook de enige vorm van kennis die zal worden getoetst.
Wat de deontologie en de persoonlijke vaardigheden betreft, zullen de kandidaten "zich ten overstaan van de minister van Justitie schriftelijk akkoord verklaren met de door de Koning te bepalen deontologische regels en persoonlijke vaardigheden, die vereist zijn voor de uitoefening van hun opdracht." Het is dus nog even wachten op de precieze inhoud van die deontologie en welke persoonlijke vaardigheden men voor de uitoefening van de vertaal- of tolkopdracht noodzakelijk acht. Het is evenwel zeer waarschijnlijk dat o.m. volgende bestanddelen deel zullen uitmaken van de deontologie: inachtneming van termijnen, verplichting een opdracht te weigeren waarvoor men niet over de vereiste vaardigheden beschikt, verplichting de eventuele problemen te vermelden, verbod om partij te kiezen en persoonlijke opmerkingen te maken, verbod om zich in de plaats te stellen van de persoon die het gesprek leidt enz.
(....)
Meer >>
Nog een andere nieuwigheid in het aangepaste wetsontwerp is de legitimatiekaart. Iedere geregistreerde vertaler, tolk en vertaler-tolk krijgt een legitimatiekaart. De kaart wordt ingevoerd om het toezicht op de toepassing van de wet te vergemakkelijken.
Daarnaast komt er ook een zegel, maar alleen voor de beëdigde vertalers en vertalers-tolken. Tolken hoeven geen zegel, zo merkte de Raad van State op, aangezien die per definitie mondeling werk leveren. Het zegel, met het wapen van de Staat en een identificatienummer, moet op een veilige plaats bewaard worden en op alle overeenkomstig deze wet verrichte vertalingen aangebracht naast de verklaring van eensluidendheid.
(....) Meer >>
Onkelinx nog in de inleiding van haar wetsontwerp::
"In de huidige stand van de wetgeving is geen enkele voorwaarde vereist in hoofde van de personen die vertaal- of tolkopdrachten uitvoeren in het kader van gerechtelijke procedures. Er bestaat geen statuut voor beëdigde tolken, vertalers of vertalers-tolken. In de praktijk wordt een beroep gedaan op personen die zijn ingeschreven op officieuze lijsten die worden bijgehouden op de griffies van de rechtbanken van eerste aanleg."
"De praktijk is evenwel niet eenvormig en de inschrijving op deze lijsten, die geen wettelijke of regelgevende grondslag hebben, biedt geen enkele objectieve waarborg met betrekking tot de kwaliteit van de prestaties. De wijze waarop deze opdrachten worden vervuld, kan evenwel een doorslaggevende invloed hebben op de beslissing van de rechter."
"Het is derhalve passend een regelgeving uit te werken teneinde deze leemte te vullen. (...) Deze regeling voorziet in de aanleg van een Nationaal register van beëdigde vertalers, tolken en vertalers-tolken waarin degenen worden opgenomen die in een selectieproef slagen die door de diensten van SELOR worden afgenomen. (...) Het register kan door iedereen worden geconsulteerd. Alle gerechtelijke diensten kunnen nadien vrij beroep doen op deze geregistreerde medewerkers."
"Een aparte regeling wordt voorgesteld om tegemoet te komen aan de situaties waarin geen normaal beëdigde tolk, vertaler of vertaler-tolk beschikbaar is."
Meer >>
Reageer U kunt uw reactie aan dit artikel toevoegen.
|
|
|
|
|