Language Magazine: actualiteit en trends voor taalprofessionals
Pleidooi voor vroeg meertalig onderwijs (LM van 22 februari 2006)
"Als het grootste deel van de leerlingen Frans spreekt, is het niet aangewezen om
ook nog eens het grootste deel van de lessen in het Frans te geven."
Het is de slotzin van het perscommuniqué over het doctoraatsonderzoek van Katrien
Mondt van de vakgroep Taal- en Letterkunde aan de Vrije Universiteit Brussel. Katrien
Mondt pleit voor meertalig onderwijs op een zo jong mogelijke leeftijd.
Uit haar recent onderzoek blijkt dat kinderen die vroegtweetalig zijn opgevoed,
bepaalde aandachts- en rekentaken sneller uitvoeren dan kinderen die eentalig zijn
opgevoed. Problemen hebben ze enkel met bepaalde taaltaken in de zogenaamde tweede
moedertaal: de taal die ze ofwel pas later hebben aangeleerd ofwel minder gebruiken.
Bij het uitvoeren van de taaltaken blijkt dat het patroon van hersenactiviteit bij
tweetalige kinderen gelijk is tussen beide talen en grotendeels gelijk met het patroon
van hersenactiviteit dat bij de eentaligen wordt vastgesteld.
Het onderzoek van Katrien Mondt levert een aantal interessante bevindingen op.
Ten eerste heeft een tweetalig kind minder hersenactiviteit nodig bij selectieve
attentie (vrij vertaald: het denkt en rekent sneller).
Ten tweede is het belangrijk dat tweetalige kinderen beide talen goed kunnen onderhouden.
Ten derde voert dit onderzoek extra argumentatie aan voor meertalig onderwijs op
zeer jonge leeftijd.
Overigens maakt Katrien Mondt in haar onderzoek nog een onderscheid tussen enerzijds
vroegtweetaligen en anderzijds schooltweetaligen. Vroegtweetaligen genoten thuis
een tweetalige opvoeding. Schooltweetaligen lopen in een andere taal school dan
de taal waarin ze thuis worden opgevoed. De vroegtweetaligen scoren in het onderzoek
nog beter dan de schooltweetaligen.
Katrien Mondt concludeert dat meertalig onderwijs alleen effect heeft als beide
talen voldoende aan bod komen in het onderwijsgebeuren en als men voldoende rekening
houdt met onder meer de moedertaal. Vandaar: "Als het grootste deel van de leerlingen
Frans spreekt is het niet aangewezen om ook nog eens het grootste deel van de lessen
in het Frans te geven."
In Brussel en Wallonië zijn er 81 taalbadscholen. Daar krijgen kleuters en scholieren
een aantal lessen in een andere taal dan het Frans. In 60 van de 81 scholen is dat
in het Nederlands, in 19 scholen in het Engels en in 2 scholen in het Duits. In
sommige scholen wordt tot drie kwart van de lessen in de andere taal gegeven.
In Vlaanderen laat onderwijsminister Frank Vandenbroucke momenteel een werkgroep
de mogelijkheden voor meertalig onderwijs onderzoeken. Het Vlaams Basisonderwijsdecreet
van 2004 schept ook mogelijkheden om de vreemdetaalinitiatie te vervroegen, maar
niet op dezelfde manier als in het Franstalige landsgedeelte.
Dat is wettelijk niet mogelijk en volgens onderwijsminister Vandenbroucke ook niet
wenselijk omdat, aldus de minister, "het systeem in gemeenten waar veel anderstaligen
wonen de facto Franstalige scholen zou creëren". In België bepaalt de federale
onderwijstaalwetgeving van 30 juni 1963 dat de instructietaal in Vlaanderen het
Nederlands is.
Op Europees niveau hebben de EU-lidstaten zich in 2002 in Barcelona geëngageerd
om het leren van ten minste twee vreemde talen vanaf zeer jonge leeftijd te stimuleren
en het onderwijs van vakken in een vreemde taal te propageren.
De bevindingen uit het onderzoek van Katrien Mondt (Bilingual language education,
its neurocognitive effect and opportunities) sluiten aan bij een groot aantal studies
die de voorbije decennia grotendeels gelijklopende resultaten hebben opgeleverd.
De constante in de onderzoeksresultaten is dat tweetaligheid op den duur alleen
maar voordelen oplevert. Enkele belangrijke onderzoeksuitkomsten nog op een rijtje:
Kinderen leren een taal snel. Tweetaligheid vertraagt het taalverwervingsproces
niet. Anders gezegd, het maakt niet uit of het kind nu één of twee talen leert.
Hoe ouder een kind is wanneer het een tweede taal aangeboden krijgt, hoe moeilijker
het voor dat kind wordt om die taal volledig onder de knie te krijgen.
Meertaligheid levert ook voordelen op op andere terreinen dan de taalverwerving.
Zo blijken tweetaligen makkelijker verschillende dingen tegelijk te doen (multitasking)
en bepaalde visuele taken beter en sneller uit te voeren (computerspelletjes bijvoorbeeld).
De lezer begrijpt dat meertaligheid nog vele andere maatschappelijke en persoonlijke
voordelen biedt.
(....)
Meer >>
Reageer U kunt uw reactie aan dit artikel toevoegen.
|
|
|
|
|