Language Magazine: actualiteit en trends voor
taalwerkers
ICT en vertalers in Vlaanderen (2) (LM van 14 september 2005)
De auteurs van onderstaand artikel zijn Uus Knops, Martine Baetens en Arnout Horemans. Zij zijn verbonden aan het Kenniscentrum voor Vertaaltechnologie van de Erasmushogeschool Brussel.
Het Kenniscentrum voor Vertaaltechnologie van de Erasmushogeschool Brussel heeft in het najaar van 2004 een enquête gehouden over het gebruik van informatie- en communicatietechnologie in de vertaalsector in de regio's Vlaanderen en Brussel. Alle vormen van software die in het vertaalproces gebruikt kunnen worden, gaande van e-mail en eenvoudige databanken voor terminologiebeheer tot automatische vertaalsystemen, kwamen aan bod. Met deze enquête wilde het Kenniscentrum in de eerste plaats onderzoeken of het onderwijsaanbod van de vertaalopleiding voldoende is afgestemd op het werkveld van haar afgestudeerden.
De enquête is online afgenomen. Ongeveer 450 professionele vertalers, werkzaam in de regio's Vlaanderen en Brussel, werden uitgenodigd om de enquête in te vullen. De resultaten waarover wij hier rapporteren, betreffen de antwoorden van 145 respondenten, waarvan 51% (74) freelancers, 30% (44) werkzaam in een vertaalbureau en 19% (27) werkzaam op de interne vertaaldienst van een overheidsinstelling of een commercieel bedrijf. De vrij hoge respons (32%) is ongetwijfeld toe te schrijven aan onze goede relaties met het werkveld en aan het feit dat de genodigden behalve schriftelijk ook telefonisch werden aangemoedigd om de enquête in te vullen. Bovendien werd er onder de geënquêteerden naderhand een prijs verloot.
Een eerste reeks van resultaten betreft algemene karakteristieken van de sector in de onderzochte regio's. Een opvallend gegeven is dat 85% (123) van de geënquêteerden als freelancer werkt of in een vertaaldienst met minder dan 5 werknemers. De vertaalbureaus zijn vaak eenmanszaken of kleine bedrijfjes, net zoals de vertaalafdelingen van grotere instellingen of bedrijven. Slechts 6% (9) van de geënquêteerden werkt op een dienst met meer dan 20 werknemers en 12% (18) op een dienst met meer dan 10 werknemers. Dit gegeven lijkt te wijzen op een versnippering van de vertaalmarkt. In dezelfde richting wijst ook het gegeven dat een vrij groot aantal van de respondenten, 46% (64), een vertaalvolume van meer dan 2000 pagina's per jaar verwerkt. Maar die versnippering is hoofdzakelijk een versnippering in ruimte en vertaalvolume, niet zozeer in tijd: 47% (68) van de respondenten is al meer dan 10 jaar actief in de sector en 75% (109) meer dan 5 jaar. De taalparen waarin het meest wordt gewerkt zijn in afnemende volgorde van belangrijkheid: Frans-Nederlands, Engels-Nederlands, Nederlands-Frans, Nederlands-Engels, Duits-Nederlands, Nederlands-Duits en Spaans-Nederlands. Alle mogelijke tekstsoorten worden door de ondervraagden vertaald, maar teksten van algemene of technische aard het meest.
71% van de ondervraagden besteedt ook vertaalwerk uit. De belangrijkste redenen voor uitbesteding zijn ongekende talencombinaties en teveel gelijktijdige opdrachten. Binnen deze groep worden vertaalopdrachten hoofdzakelijk uitbesteed aan freelancers (73%). Wordt vertaalwerk uitbesteed aan vertaalbureaus, dan gebeurt dat bijna uitsluitend door de vertaaldiensten van instellingen en bedrijven (87%), zelden door vertaalbureaus (19%) en nog minder vaak door freelancers (8%). Freelancers geven ook aan dat hun belangrijkste opdrachtgevers de vertaalbureaus zijn; vertaalbureaus daarentegen werken hoofdzakelijk voor instellingen en bedrijven en vertaalafdelingen van instellingen en bedrijven vertalen dan weer in de eerste plaats voor de eindgebruiker. Slechts 8% van de vertaaldiensten die hun vertaalopdrachten aan freelancers uitbesteden, stellen deze freelancers ook gratis vertaalsoftware ter beschikking.
De communicatie tussen vertaler en opdrachtgever of klant verloopt hoofdzakelijk via e-mail en telefoon. Slechts 5% van de ondervraagden maakt gebruik van de vertaalportals op het internet om opdrachten te plaatsen of te verwerven. Ook voor het aanleveren en terugbezorgen van vertalingen is e-mail (bijlage in e-mail) met afstand het populairste kanaal, al worden andere kanalen (fax, FTP-server, cd-rom, post, enz.) ook tamelijk intensief gebruikt. De aangeleverde vertalingen vertonen een zeer grote verscheidenheid aan formaten. De meest courante formaten zijn: doc, rtf, html, pdf, xls, ppt en xml, in afnemende orde.
Wat de elektronische bronnen en naslagwerken betreft, scoren de zoekrobots het hoogst, gevolgd door woordenboeken op cd-rom en online woordenboeken die gratis kunnen worden geraadpleegd. Helemaal niet populair zijn de betalende online woordenboeken. Die worden slechts door 2% van de ondervraagden gebruikt. Bekijken we de verschillende groepen afzonderlijk dan stellen we vast dat freelancers vaker gebruik maken van gratis online woordenboeken dan van (betalende) woordenboeken op cd-rom; en dat vertaalbureaus daarentegen vaker gebruik maken van (betalende) woordenboeken op cd-rom dan van (gratis) zoekrobots. Ongetwijfeld hangt dit verschil samen met de aard van het werk: vertaalbureaus specialiseren zich eerder in revisiewerk dan in het eigenlijke vertaalwerk dat aan de freelance vertalers wordt uitbesteed. Samenvattend kunnen we stellen dat het internet in de onderzochte regio's volledig is ingeburgerd, vooral echter als communicatiemiddel, als transmissiekanaal en als gratis bron van informatie, in veel mindere mate als werkgever en als bron van informatie waarvoor moet worden betaald.
In de enquête werden specifieke vragen gesteld over het gebruik van beheersystemen voor terminologie, terminologie-extractors, vertaalgeheugens, machinevertaling, localisatietools, revisietools, projectmanagementtools en automatische dicteersystemen. Van al deze tools en systemen zijn de revisietools het populairst.
Meer >>
Reageer U kunt uw reactie aan dit artikel toevoegen.
|
|
|
|
|